فیلم /گردشگران خواستار آزادی سرچشمه نیاسر از غل و زنجیر هستند

استفاده از چشمه اسکندریه نیاسر حق عموم مردم است

به گزارش پایگاه خبری سیمین ، در این شهر گردشگری ، مجموعه یی از آثار به هم پیوسته تاریخی بی نظیری وجود دارد بزرگترین آبشار طبیعی استان اصفهان و غاررئیس نیاسر که بر تابلوی  سردرب غار از آئین میترائیسم نوشته شده است و البته درب این غارتاریخی نیز برروی گردشگران بسته است .

تنها چارتاقی سالم ایران برای دوره ساسانی و به نام  آتشکده نیاسر در تاریخ ۲۱ آبان ۱۳۱۷ با شماره ثبت ۳۱۶ به‌ ثبت ملی ایران رسیده است و برروی کوهی مشرف بر بالاترین محله ی شهر نیاسر می باشد که در کتاب دین ایران باستان از دوشن گیمن در توصیف چهارطاق های پرت و بی راهرو چنین ذکر شده است : چنین بنایی در بسیاری از اماکن مرتفع یافت می شود در نیسر عراق عجم که احتمالا توسط اردشیر اول ساخته شده است .

در قسمت زیرین کوه مشرف بر آتشکده ی ساسانی ، سرچشمه ی اسکندریه نیاسر ، فوق العاده زیبا و اعجاب انگیز از دل سنگ می جوشد که البته این چشمه فلسفه و افسانه و اسطوره دارد که بیانگر درهم پیچیده گی فرهنگ عامه ی این شهر با این چشمه و دیگر آثار باستانی این شهر تاریخی است که در این تصویر مکان جوشش چشمه از شکاف کوه نمایان است و سالها مردم نگران فروریختن این چشمه از انفجار معدن سنگ آهن هستند که فاصله ی چندانی با این چشمه ندارد.

محل جوشش چشمه اسکندریه که معروف به چشمه زنانه می باشد  ، از قدیم الایام محصور بوده و باید از دید عموم مردم به ویژه مردان دور باشد و تنها زنان و در شرایط خاصی می توانند وارد این چشمه شده و شنا کنند البته نه برای استحمام کردن بلکه زنان باید پاک و مطهر وارد این چشمه شده که معتقد هستند آب این چشمه برای درمان برخی بیمارها موثر است و چند داستان و اسطوره برای این چشمه وجود دارد که بسیار شنیدنی است و همان گونه که در تصویر می بیند اکنون هم چشمه زنانه پوشیده است .

این چشمه جوشان زنانه با اتصال یک پل قدیمی به مکان دیگر که استخری بزرگ و چهارگوشه است ختم می شود که البته طی چند هفته گذشته ریزش این پل هم رسانه یی شد .

و این استخر چهارگوشه معروف به چشمه ی مردانه است و مردان فقط در این چشمه می توانند شنا کنند و در اصل این چشمه عمومی است که بعد از اسلام مسجد امام حسن عسکری ( ع) مشرف بر چشمه ی مردانه بنا می شود که البته به گفته ی اهالی و تصاویری که موجود است این مسجد بر روی بنای قدیمی 4 صفه بنا شده است که این مسجد دارای گنبد و گلدسته نمی باشد .

در گذشته اهالی این محله بسیار معتقد وضو گرفتن با آب این چشمه و نماز خواندن در این مسجد و نشستن و گفتگو با یکدیگر درکنار چشمه ی مردانه بودند و محیط بسیار زیبا دلنشین و معنوی در این مکان وجود داشت که آن فضا را به مرور از بین بردند .

اما با توجه به آئین و رسم های مرتبط به نام  این چشمه ی نیاسر و دلایل آن می توان گذری به فرهنگ تاریخی مذهبی ایرانیان داشت که امروز برخی بر این باور هستند که زن امروز با اجبار در حجاب و پوشش محصور شده است که در واقع با مطالعه ی تاریخ می بینیم که چنین نیست در ایران باستان ، الهه ی آب ها به نام آناهیتا مقدس است و مردها اجازه ورود به آناهیتا را ندارند و افتخار ایران و قوم آریایی این است که در ادیان و تاریخ سرزمینشان اصلا روسپی گری معنایی ندارد و این جایگاه خاص و ویژه ی زن از ایران باستان تا اسلام را واضح و آشکارا بیان می دارد .

زن ایرانی از جایگاه والایی به ویژه در حفظ فرهنگ برخوردار است و عفت و حیاء واقعی را حس و باور دارد و زنان موثر در حفظ فرهنگی تاریخی هر قومی ، هستند .

اکنون پس از گذشت قرن ها در شهر تاریخی نیاسر به وضوح در واکنش های مردمی به ویژه زنان می بینیم که حفظ این چشمه ی زنانه برای آن ها مهم است و در تلاش برای گشودن درب چشمه مردانه برای عموم هستند .

هنوز این باور قدیمی که شنا کردن در چشمه ی نیاسر موثر در درمان برخی بیماری هاست را زنده نگه می دارند تا با این روش از فراموش شدن  فرهنگ معنوی ، فرهنگی این شهر جلوگیری شود .

تحقیق و پژوهش برروی آداب و سنت های این چشمه و چنار و تنها چهارطاقی سالم ایران (آتشکده ساسانی ) و فرهنگ عامه ی این شهر کاری بسیار سخت و پیچیده اما موثر و مفید در حفظ و احیای فرهنگ ایران است که باید حفظ شود .

متاسفانه طی این چند سال اخیر شاهد تخریب این چشمه و از بین بردن آثار تاریخی این شهر کهن هستیم که اکنون برخی بدون علم و کارشناسی در سایه ی بی توجهی مسئولین بر خلاف فرهنگ گذشته ، چشمه مردانه را در غل و زنجیر محصور کرده و مراسم معنوی خودجوش مسجد هم از بین رفته است.

از سوی دیگر هم در فکر عمومی کردن چشمه ی زنانه هستند که تا کنون با واکنش شدید مردم به ویژه بانوان مواجه شده است و این یعنی نوعی ناهنجاری فرهنگی که به زور و تهدید فرهنگ یک منطقه را از آنها جدا کنیم و تصمیم های  بی ریشه و بدون کارشناسی را جایگزین کنیم .

به طور نمونه می توان در اینجا به یکی از واکنش های شدید مردمی و رسانه ها در سال 1399، اشاره کرد که شهردار نیاسر و شخصی که خود را خادم مسجد معرفی می کند در تلاش برای بریدن قسمتی از کوه در کنار چشمه ی زنانه برای عبور راحت و آسان تریلرهای معدن سنگ آهن بودند که با واکنش شدید اهالی و اقدام سریع میراث فرهنگی مواجه شده و با حکم دادستان مانع این تخریب شدند در فرهنگ عامه ی شهر این قسمت کوه محافظ چشمه است و به هیچ عنوان با تخریب آن موافقت نمی کنند .

در نهایت این مجموعه تاریخی شهر نیاسر میراث ملی مردم ایران است و هرگونه تصمیم در خصوص سرنوشت آن باید علمی ، کارشناسی و آگاهانه صورت گیرد .

البته طی این چند سال اخیر ، اداره میراث فرهنگی کاشان و نیاسر مانع سوء استفاده برخی افراد از این آثار تاریخی شده اند و به حتم کافی نیست و عزم جدی مسئولین کاشان و استان و پایتخت در خصوص خفظ این آثار و رهایی از شخصی سازی ، ضروری است .

شاید به نظر برسد این گزارش تهیه شده از یک آبادی دور افتاده است اما نه چنین نیست این شهر سالانه میلیون ها نفر گردشگر را به سوی خود جذب اما اخیرا با نارضایتی گردشگران مواجه شده است .

شهرسازی این شهر نه شبیه شهر است نه آبادی هیچ گزارش کاری از شهردار نیاسر و شورای اسلامی شهر در دسترس نیست و بی تفاوتی مسئولین این شهر در مقابل گردشگران و آثار تاریخی و مردم به وضوح نمایان است .

هر منطقه فرهنگ و سازه ی خاص خود را دارد که باید بر اساس آن عمل کرد تا ایجاد انگیزه برای گردشگران شود اما این یکسان سازی و شبیه سازی  شهرها  و فقط جدول گذاری خیایان ها که تخریب فرهنگ و ابنیه های تاریخی را در بردارد رضایت بخش نیست و متاسفانه اکنون جزء عملکرد شهرداران قرار گرفته است و تنها ویرانگی فرهنگی و افسردگی شهری را حاصل می کند.

چرا که در این شرایط فعلی و با این روش یکسان شهرداران داشته های فرهنگی و بومی محله ها را با تحمیل از آنها می گیرند و یک فرهنگ بیرونی را وارد منطقه می کنند و این یکی از دلایل نارضایتی مردم از شهرداران شهرها است .

البته شهر نیاسر با این حجم آثارتاریخی ، فرهنگی نه جدول گذاری شهری دارد نه پروژه ی عمرانی برای آن تعریف می شود و نه قانون و مصوبه و نظارات بر این شهر در دستور کار است در واقع این جا شبیه یک شهر خود محور و خود گردان گم نام ، است .

گردشگران از راههای دور برای بازدید چشمه ی مردانه ی به این شهر تاریخی سفر می کنند و علاوه بر کمبود امکانات و بی توجهی به حضور گردشگران با محصور بودن چشمه مواجه شده و اما با امید اینکه شاید گشایشی صورت گیرد و بتوانند وارد چشمه ی عمومی شوند حتی چند روز در پایین دست چشمه در چادر ، می مانند و در نتیجه بسیار گلایمند هستند  .

شهر تاریخی نیاسر کاشان از توابع استان اصفهان است .

تمام/