تهران هنوز با چالشی نیمه تمام در بحث زباله ها دست به گریبان است
به گزارش پایگاه خبری سیمین و به نقل از فصل نامه سیمین ،ساعتی که زمان حضور کودکانی را نشان می دهد که با کوله ای پر حجم از زباله و با دستکش های پاره سراغشان می آیند و دنبال چیزی می گردند؛ با نگاه هایی که خوب می دانند در این سطل ها دنبال چه بگردند!
کودکانی که از سهم کودکی شان فقط خم شدن هر روزه در سطل های زباله را تجربه می کنند و ناخواسته در گردش مالی بس عظیم زباله فروشی سهیم می شوند.
کودکانی که در پایین ترین حلقه زنجیره یک شبکه سودی بزرگ را رقم می زنند.
آری این روزها، بطری پلاستیکی، کارتن و کاغذ خشک، قوطی فلزی و انواع زباله های خشک دیگر بی ارزش نیستند بلکه حکم طلایی بس قیمتی را دارند.
زباله هایی که در انبارها دپو می شوند و میان خریداران عمده کوچک و بزرگ و انواع شبکههای اقتصادی بی سروصدا و پنهان معامله می شوند؛ آری این روزها زباله فقط کالایی دورریختنی نیست بلکه حکم طلایی بس ارزشمند را بازی می کند.
نتیجه بررسی ها نشان می دهد که با افزایش سرسام آور نرخ مواد اولیه پلاستیک، کاغذ و فلز در بازار بازیافت زباله ها نیز خریداران جدی در کشور و بویژه پایتخت پیدا کرده است و فعالان شبکه های مافیایی از آن درآمدهای میلیاردی به جیب می زنند.
و البته که این بنگاه های بزرگ اقتصادی زباله نه به معنای اغراق آمیز کلمه بلکه به دلیل ساختار غیرشفاف و سود متمرکزشان به این نام یعنی “مافیای زباله” شهره هستند.
طبق آمار موجود در شهرداری تهران؛ هر شهروند تهرانی روزانه حدود ۷۶۴ گرم زباله تولید می کند که ۶۰ درصد آن خشک و به اصلاح غیرواقعی غیرارزشمند است و حال آنکه از همین زباله بی ارزش عده ای سود کلان می برند و جیب هایش ان را پر می کنند.
در این میان مدیریت شهری تلاش کرده موضوع زباله گردها را سامان بخشد و اقداماتی را همچون تفکیک زباله از مبدا و نوماند را به اجرا درآورده است اما به نظر می رسد این طرح ها کافی نیست!
چرا که واقعیت های شهرمان چیز دیگری می گوید:. این که هنوز مخازن زباله هر روزه و شاید در هر ساعت چندین بار زیرورو می شوند و هنوز کودکانی در شهر هستند که یک یا چند سطل را در اختیار دارندو هنوز اقتصاد غیررسمی پسماند خشک در حاشیه رسمی شهر جریان دارد.
مساله فقط چهره بههم ریخته خیابان های شهر نیست ، مساله این است که پسماند که می تواند منبع درآمد شفاف و مدیریت شده برای شهر باشد و به بستری برای فعالیت غیررسمی عده ای و کودکان کار تبدیل شود!
حال این سوال مطرح است اگر پسماند خشک ارزش اقتصادی دارد و گردش مالی آن قابل توجه است، چرا این چرخه به طور کامل و شفاف از سوی مدیریت شهری مدیریت نمی شود؟
چرا سهم درآمد فروش زباله به جای ورود به ساختار رسمی شهری، در شبکهها و بنگاههای اقتصادی غیررسمی مافیایی توزیع می شود؟و مهم تر از همه، چرا هنوز کودکان در خط مقدم این اقتصاد ایستاده اند؟
به نظر می رسد تهران برای حل این مساله فقط به مخزنهای بیشتر یا طرح های مقطعی نیاز ندارد بلکه به نظارت یکپارچه، شفافیت در قراردادهای پسماند، حذف واسطههای غیررسمی و حمایت اجتماعی واقعی از کودکان کار نیاز دارد.
و حال آنکه شهرداری تهران از کاهش محسوس تولید زباله در پایتخت خبر می دهد.
بر اساس اعلام رسمی ، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران، میزان تولید روزانه زباله که پیش از کرونا به حدود ۸ هزار تن می رسید، اکنون به حدود ۶۴۵۰ تن کاهش یافته است؛ رقمی که نشان می دهد الگوی مصرف و تولید پسماند در سالهای اخیر تغییر کرده است.
محسن قضاتلو ، افزود : تولید زباله در پایتخت کاهش چشمگیری داشته است.
وی تصریح کرد: طبق آمار موجود هر شهروند تهرانی روزانه حدود ۷۶۴ گرم زباله تولید می کند که ۶۰ درصد آن خشک و مابقی غیرارزشمند است.
این مسئول شهری تاکید می کند که زباله ها در طول شب جمع آوری می شوند تا شهروندان صبح یک شهر پاکیزه را تحویل بگیرند.
محسن قضاتلو درباره عملیات جمع آوری زباله در معابر پرتردد پایتخت می گوید : بطور متوسط روزانه تا سه بار اقدام به جمعآوری زباله در تهران می کنیم اما ساعت شروع عملیات در مناطق مختلف متفاوت است تا پاسخ به شرایط محلی داده شود.
وی با اشاره به پویش «نوماند» در پایتخت ، افزود: هدف اصلی این پویش، تفکیک زباله از مبدا و جمعآوری پسماند خشک از درب منازل است که با همکاری شهروندان و حمایت رسانهها، از جمله رسانه ملی، اجرایی شده و در بخش نخست این پویش به اکران محیطی اختصاص دارد که منجر به افزایش ۱۳ درصدی جمعآوری پسماند خشک شده است.
و اما در کنار این آمار امیدوارکننده، یک واقعیت اجتماعی همچنان در سطح شهر قابل مشاهده و لمس است: فعالیت پر رنگ زبالهگردهابه ویژه کودکانی که هنوز بطور مداوم در تمام ساعات شبانه روز مخازن زباله را جست وجو می کنند.
گرچه مسئولان شهری، می گویند توسعه تفکیک از مبدأ و جمعآوری مستقیم پسماند خشک از درِب منازل می تواند از ریزش زباله در مخازن و کاهش فعالیت زبالهگردها جلوگیری کند، اما مشاهدات میدانی نشان میدهد این چرخه غیررسمی هنوز متوقف نشده است.
گویی نه تولید زباله ای در پایتخت کاهش یافته و نه ساماندهی اتفاق افتاده است و تهران هنوز با چالشی نیمه تمام در بحث زباله ها دست به گریبان است!
واقعیت آن است که وقتی ۶۰ درصد زباله تولیدی شهر ارزش بازیافتی دارد، طبیعی است که پیرامون آن یک اقتصاد شکل بگیرد؛ اقتصادی که بخشی از آن رسمی و بخشی دیگر همچنان خارج از نظارت کامل مدیریت شهری فعالیت کند و البته با افزایش تورم و افزایش نرخ مواد اولیه کاغذ و فلز و… جذابیت این بازار نیز بیشتر شده است.
کلیدار تهران چه می گوید؟
شهردار تهران، معتقد است که وضعیت نظافت شهر روبه بهود است و از کاهش تماس های مردمی با سامانه ۱۳۷ این موضوع را می توان سنجید.
کلیدار پایتخت در گفت و گو با خبرنگار سیمین ، می گوید: نظافت شهر امری کیفی است که موضوع مهم و مورد توجه شهرداری هم هست.
علیرضا زاکانی ، افزود : بنده هر روزه ،تمیزی و نظافت معابر شهر را رصد می کنم.
و در پاسخ به این سوال که برای ساماندهی تجارت زباله و کوتاه شدن دست مافیای شبکه ای چه کرده اید؟ تصریح می کند: قرارداد هایی با مجموعه ها ی مختلف ، منعقد شده تا موضوع را دنبال کنند ماحصل این قراردادها آن است تا چهره شهر زشت نباشد.
وی افزود : پر واضح است که کاهش تولید زباله خبر خوبی برای پایتخت است؛ اما ساماندهی کامل چرخه پسماند از مخزن تا بازیافت همچنان آزمونی جدی برای مدیریت شهری به شمار می آید زمانی که باید شهرداری از آن سربلند بیرون آید!
شهردار تهران ، گفت :همچنین تا زمانی که کودکان شهرمان کنار مخازن زباله ایستاده باشند، مساله پسماند تنها یک موضوع خدمات شهری نیست؛ موضوعی اجتماعی است که نیازمند نگاهی جامع تر است.
تمام /