قلعه ای که بخشی از فرهنگ ایران را در نیاسر کامل می کند
به گزارش پایگاه خبری سیمین، کهن باغ شهر نیاسر دارای ۷ محله با نام هایی پر نشانه ، در فرهنگ عامه این شهر تاریخی است که در این گزارش به نام یک محله و آن هم «محله تالار یا قلعه »اکتفا می کنیم .
در محله تالار چند اثر خاص وجود دارد ، آتشکده ساسانی ، سرچشمه اسکندریه ( زنانه ) و چشمه (مردانه ) ، مقسم آب ، چنار چند صد ساله ، صخره های باقی مانده از کوه تالار ، قلعه قدیمی ، باغ تاریخی تالار ، غار رئیس ، و خانه های قدیمی به مانند خانه نائب حبیب که بیش از یک قرن قدمت دارد .
برگزاری آیین های مذهبی چون رمضان ، محرم ، ذبح گاو قربانی نیز از این محله ، نشات می گیرد.
تخریب آثار تاریخی و فرهنگی این شهر از کجا آغاز شد؟
«سرچشمه مردانه و چنار چند صد ساله و وردی قلعه و صخره های زیبا تخریب شد»
متاسفانه افرادی که تا قبل از انقلاب هیچ سکونتی در کهن باغ شهر نیاسر نداشتند و تنها در یکی از مزرعه های اربابی اطراف نیاسر ، فعال بودند طی چند دهه قبل به شهر نیاسر آمدند و به تخریب محله تالار و فضای چشمه مردانه که حیاط مسجد نیز می باشد ، پرداختند .
چگونه ورودی قلعه قدیمی در دستور تخریب این افراد قرار گرفت ؟
در فاصله چند متری از سرچشمه مردانه و زنانه در کنار نهر بزرگ آب ، صخره هایی باقی مانده از کوه تالار شبیه کوهی که آتشکده ساسانی بر روی آن بنا شده است در ورودی قلعه تاریخی وجود داشت که اکنون نیمی از این صخره هم در باغ مجاور وجود دارد .
از آنجایی که این افراد به واسطه استفاده از موقعیت مذهبی مسجد در همه ادارات رفت و آمد داشتند با شهرداری و شورای اسلامی وقت نیز داد و ستد می کردند.
نخست چنار چند صدساله بسیار زیبا که برای آیین گاو قربانی بود را به بهانه ساخت حسینه در حریم چشمه اسکندریه و حیاط مسجد ، سوزاندند که با واکنش بسیار شدید مردم مواجه شد و اما بی نتیجه ماند و کلا این محیط مذهبی ، گردشگری بر روی مردم ، بسته و نماز خواندن در مسجد هم منوط به زمان های خاص شد و این محیط را از رونق انداختند.
همچنین به بهانه ایجاد پارک و سرویس بهداشتی صخره زیبای وردی قلعه را تخریب کردند .
گفته می شود این قلعه فعلی ، قلعه مسلمانان بوده که از کنار آتشکده به این مکان منتقل می شود.
قلعه قدیمی مسلمانان سه وردی اصلی به سه مکان دارد
۱ـ وردی اول به مسجد و سرچشمه اسکندریه و مقسم آب و آتشکده ساسانی و به غروب خورشید ، ختم می شود که تعریض این ورودی برای این افراد بسیار مهم بوده و هست.
تخریب ورودی اول از تخریب محیط چشمه اسکندریه و مسجد در مجاورت آتشکده ساسانی ، آغاز و همچنین صخره های در ورودی قلعه را در بر گرفت و بعد نوبت به تخریب ورودی قلعه اما به بهانه ی عقب نشینی ، رسید که در این مسیر خانه های قدیمی بسیار زیبا با معماری خاص قرار داشت و دارد .
مرحله بعدی بعد از تخریب ، ساخت بناهای جدید در این بافت قدیمی ، بود که ناگهان یک خانه قدیمی در مقابل همین خانه قدیمی ( قلب قلعه ، نقطه اتصال سه وردی ) که اکنون شهرداری نیاسر اقدام به تخریب گرفته بدون عقب نشینی به مغازه و چند طبقه ساختمان جدید تبدیل شد و سعی کردند دیگر خانه ها را هم به همین روش الگو سازی کنند که مورد استقبال عامه مردم قرار نگرفت.
۲ـورودی دوم ، به سمت طلوع خورشید که معروف به « رویه تالار» و در مجاورت فضای پرتگاه نیاسر و جنب باغ تاریخی تالار می باشد که گفته می شود در گذشته های دور ، این مکان قبرستان یهودی ها ، کلیمی ها و …به غیر از مسلمانان بوده که بعد از انقلاب این مکان را بنیاد مستضعفان به اقشار نیازمند واگذار کرد.
متاسفانه با تحویل این زمین ها به برخی افراد ، اقدام به تخریب قلعه و چشمه اسکندریه و بافت قدیمی برای رونق این زمین ها که تبدیل به مکان کاسبی شده بود ، کردند و مشکل هم از اینجا آغاز شد تا با از بین بردن ، صخره و قلعه قدیمی جاده عریض و طویلی ایجاد کنند تا هم این مکان کاسبی ، در نگاه اول از کنار آتشکده دیده شود و هم تعداد بیشتری از خودروها پشت درب محل کسب، آنها بایستند.
۳ـورودی سوم ، وردی دیگر قلعه که دارای دالان قدیمی و خانه های کاه گل دو طبقه بر روی یکدیگر ، می باشد بر روی باقی مانده کوه تالار و صخره مانند ، ختم می شود که هنوز هم فوق العاده زیبا است .
برای نخستین مرتبه یکی از اهالی این محله ،عضو شورای اسلامی شهر نیاسر شد و باعث تخریب قسمت بیرونی قلعه در وردی سوم شد که حال چگونه و با چه مجوز و هزینه ایی ، کوه را تراشیده و آسفالت ریختند و ساختمانی جدید ، بنا کردند .
خوشبختانه از طرف داخل قلعه از این وردی سوم هنوز آسیب جدی وارد نشده و خانه های قدیمی داخل یکدیگر قرار گرفته که بیانگر هزاران حمایت است .
گفته می شود که در گذشته در این قلعه افراد زحمت کش و کشاورز زندگی می کرده اند که هنوز طویله ، اغول گوسفندان ، تنور نانوایی ، اجاق های قدیمی و…در برخی قسمت ها موجود است .
خانه ای که شهرداری قصد تخریب دارد در کدام قسمت قلعه قدیمی قرار دارد؟
در قلب قلعه ، یعنی محل اتصال سه ورودی ، دو خانه قدیمی قرار داشت که حیاط بیرونی نداشتند و به صورت اندرونی هستند که متاسفانه اکنون فقط یک خانه با همان معماری خاص باقی مانده است که خانه در دو طبقه می باشد به شکلی که دو اتاق در طبقه دوم و حیاط آن بر روی پشت بام قرار دارد .
این خانه را طی سالهای اخیر بدون توجه به موقعیت خانه و قلعه ، نما و بازسازی کرده اند که متاسفانه بخش داخلی آن تا حدودی تغییر کرده اما سازه با خشت و گل ، می باشد .
گفته می شود بالا خانه این بنا پشت به آتشکده ساسانی ساخته شده که البته این موضوع نیاز به تحقیق بیشتر دارد البته اگر شهرداری نیاسر اجازه بدهد این خانه بماند .
این خانه دارای طویله و کاه دان و… می باشد و هنوز یکی از اتاق های بالا خانه هم موجود است که اکنون شهرداری نیاسر در جهت تخریب این بنا در قلب قلعه قدیمی ،اقدام کرده است.
این اقدام شهرداری نیاسر مورد واکنش شدید مردم ، قرار گرفته است به ویژه که در جنگ رمضان ، فرهنگ و تمدن و تاریخ ایران مورد تهاجم قرار گرفت .
قلعه قدیمی در فرهنگ عامه نیاسر چگونه روایت می شود ؟
بر اساس روایت فرهنگ عامه نیاسر و آثار کنار آتشکده ساسانی در گذشته های دور در کنار آتشکده ساسانی ، قلعه وجود داشته است که گفته می شود مردم عادی در این مکان زندگی می کرده اند
بعد از اسلام و قدرت شیعه در کاشان ، این قلعه کنار آتشکده با فاصله چند صدمتری و در مکان فعلی بنا می شود که در ضرب المثل های مردم می شنویم که برخی بانوان سالخورده برای تهدید همسر خود ،می گویند اگر اذیت شوم ، می روم و در آتشکده می نشینم تا آبروریزی شود و همچنین به آب سرچشمه اسکندریه ، آب قلعه هم می گویند و این بیانگر آن است که قلعه اولیه در همان کنار آتشکده و چشمه اسکندریه بوده است .
در واقع اهمیت این قلعه و معماری آن از این جهت است که هنوز تحقیق جامع در خصوص آتشکده ساسانی و دیگر آثار تاریخی و معماری این شهر صورت نگرفته است و هر کدام از این آثار بیانگر مفهومی از فرهنگ عامه این شهر است که در برگیرنده تاریخ و تمدن ایران است که متاسفانه به علت منافع شخصی چند نفر ، این فرهنگ در حال نابودی است . در گزارش تکمیلی که پیرو این گزارش در پایگاه خبری سیمین منتشر می شود به افشا چگونگی عملکرد خلاف شهرداری و شورای اسلامی شهر نیاسر پرداخته می شود که بانوان کهن باغ شهر نیاسر در ایام جنگ رمضان ، رصد کردند.
البته اهالی این شهر می گویند : این تخریب ها و از بین بردن فرهنگ این شهر هدفمند صورت می گیرد و شاید دلیل این نظریه رفت و آمد این افراد به خارج کشور باشد و سکونت فرزند آنها در کشورهای دشمن باشد .
