مقبره شاه عباس صفوی اول کجاست

محمّد محلاتی و مبارکشاه از کاتبان و حجاران بنام نیمه دوم قرن نهم هجری

به گزارش پایگاه خبری سیمین ، یکی از جاذبه های معنوی کاشان مقبره شاه عباس صفوی اول است که در امامزاده حبیب بن موسی کاشان ، واقع شده‌ است.
با قدم زدن در داخل این آرامگاه سنگ قبری ساده و تقریبا گم نام به چشم می خورد.

این مقبره شاه عباس صفوی اول است این سنگ از جنس چخماق سیاه بوده و روی آن آیات ” کل شی هالک و جهه له الحكم واليه ترجعون حک شده است.

در حاشیه سنگ نیز آیت الکرسی را حکاکی کرده اند برخی معتقداند تصویر شاه عباس و شرح زندگی او روی این سنگ نقش بسته بود، اما با حمله افغانها از بین رفته است
به رسم صفویان بعد از مرگ شاه چند تابوت به چند شهر می فرستادند تا محل اصلی دفن شاه پنهان باشد به همین دلیل احتمال دارد این مقبره اصلی شاه عباس نباشد.

در روایتی دیگر ، گفته شده زمانی که شاه بدرود حیات گفت ، جنازه ی شاه را به سمت پایتخت یعنی اصفهان بردند که در میان مسیر در شهر کاشان به
سپرده اند.
از طرف دیگر شاه عباس وصیت کرده بود او را در زیارت حبیب بن موسی دفن شود و این سنگ نیز تنها سنگ قبر منسوب به او است، پس محتمل ترین مقبره شاه عباس همین جا است نهایتا انجمن آثار ملی نیز این محب را محل اصلی دفن تایید و معرفی کرد.

این سنگ قبر ارتباطی با شاه عباس صفوی ندارد اما از چند نظر قابل اهمیت است.
نخست آنکه کاتب (خطاط) آن محمد محلاتی و حجار (سنگ تراش) آن مُبارکشاه بوده است.
در کاشان تاکنون تعداد ۴ عدد (و بنا به برخی نقل قول های شفاهی ۵ عدد) سنگ نبشته از این دو هنرمند یافت شده که از جمله آن ها می توان به:
-(( کتیبه سنگ مزار میر شمس الدین محمد در بقعه قاضی اسدالله کاشان به سال ۸۵۹ هجری قمری)) ،(( کتیبه سنگی سردر صحن ورودی امامزاده
سلطان علی بن امام محمّد باقر(ع) در مشهد اردهال مربوط به سال ۸۹۳ هجری قمری)) ، ((سنگ مزار زیارت حبیب بن موسی(ع) )) و ((سنگ مزاری مربوط به زیارتگاه یزدل)) اشاره نمود.
این سنگ مزار که‌ سهوا و بواسطه عدم آگاهی پیشینیان به شاه عباس صفوی منسوب شده از مهترین آثار این دو هنرمند قرن نهم است بنا به فرضیه نگارنده محمّد محلاتی و مبارکشاه از کاتبان و حجاران بنام نیمه دوم قرن نهم هجری بوده اند.
تاریخ کتابت سنگ نبشته های فوق نشان از آن دارد که این دو هنرمند در حدود نیم قرن (۵۰ سال) با یکدیگر همکاری نزدیک داشته و به خلق آثار هنری مشغول بوده اند.
چنانکه بر می آید احتمالا این دو، از هنرمندان (خطاط و حجّار) درباری بوده اند، زیرا آثار بدست آمده از ایشان مربوط به ((فرامین شاهی)) و ((سنگ مزارهای حکّام و اعیان و معاریف)) بوده است.
سنگ مزار بی نام و نشان زیارت حبیب بن موسی(ع) در محله پُشتِ مشهد نیز که به سنگ مزار شاه عباس صفوی منسوب شده ( که شواهد امر حاکی از وجود کتیبه ای در گذشته در قسمت بالای سنگ می باشد) مربوط به سنگ مزار حاکم یا قاضی، و یا پیر و مرشد، و یا شاعر و عارفی بوده است اما کاربرد
اصطلاح((نمقه))در ذکر نام کاتب این آثار (محمد محلاتی) نشانگر جایگاه این دو هنرمند در روزگار خویش است.
“نمقه”از اصلاحات کهن در زمینه کتابت است.
كاتبان با توجه به درجه‌ای كه در خطاطی كسب می‌كردند كلماتی خاص را در ترقیمه(رقم-کتابت-نوشتن) می‌آوردند.
كاتبان مبتدی “سوّده”، كاتبان متوسط “مشقه”، و كاتبان متبحّر “نمقه” و “كتبه” را در ترقیمه‌های خود ذكر می‌كردند .

تمام/