بیماری های مشترک بین انسان ودام و طیور خطرناک است

 حسین ناظم الرعایا – دامپزشک

کاشان -سیمین -دامپزشکی، به عنوان یکی از مشاغل مهم در حوزه سلامت است زیرا دامپزشکان به عنوان پلیس بهداشت جامعه، در خط مقدم تشخیص، پیشگیری و مبارزه با بیماریهای دام و طیور و همچنین بیماریهای مشترک بین انسان و دام قرار دارند. سابقه فعالیت دامپزشکی در ایران به سال ۱۲۹۵ (جنگ جهانی اول) برمیگردد که با شیوع بیماری طاعون گاوی شروع شد.

به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی سیمین ، قانون تشکیل سازمان دامپزشکی در سال ۱۳۵۰ به تصویب مجلس وقت رسید و در سال ۱۳۶۸ سازمان دامپزشکی کل کشور با تصویب مجلس شورای اسلامی، شکل نهایی به خود گرفت. فعالیت های دامپزشکی بسیار گسترده است که خلاصه ای از این فعالیتها در بخشهای مختلف به شرح زیر است: در بخش دام، حیواناتی مانند گاو،گوسفند، بز، شتر،گاومیش و… قرار دارند که دامپزشکی باید در جهت تشخیص، پیشگیری و درمان بیماریهای آن اقدام نماید. در بین صدها بیماری موجود در این دامها، برخی بیماریها، مشترک بین انسان و دام است که علاوه بر تهدید سلامت دام، تهدیدی برای سلامت انسان نیز هست. به عنوان مثال، بیماری «بروسلوز»، در گاو و گوسفند که باعث بیماری و سقط جنین در آنها می شود، خسارت اقتصادی فراوانی به دامدار می زند که در صورت مصرف فراورده های لبنی آلوده دامهای مبتلا مانند شیرخام، باعث بروز بیماری تب مالت می شود که بیماری خطرناکی است که چنانچه میکروب این بیماری وارد بدن انسان شود و به موقع درمان نشود احتمالا تا آخر عمر مهمان انسان خواهد بود و سلامت انسان را به خطر خواهد انداخت. غیر از این بیماری، دهها بیماری دیگر وجود دارد که می تواند از دام آلوده به انسان سرایت کند. لذا دامپزشکی همیشه در حالت آماده باش است تا علاوه بر اقدامات پیشگیرانه برای وقوع و شیوع این بیماریها، اقدامهای کنترلی و درمانی را برای این بیماریها انجام دهد. در خصوص بیماری تب مالت، اکیپ واکسیناسیون دامپزشکی طبق جدول زمانی به تمام دامداریها مراجعه نموده و به طور رایگان گاو و گوسفندهای موجود را علیه این بیماری واکسینه می کند و در مرحله بعد با انجام آزمایشهای تخصصی روی نمونه خون گرفته شده از این دامها، چنانچه دامی مشکوک و یا مبتلا باشد از چرخه تولید حذف و خسارت دامدار پرداخت می شود.

در بخش طیور، حیواناتی مانند مرغ، خروس، کبوتر، کبک، بوقلمون، بلدرچین و… قرار دارند ک دامپزشکی باید در جهت  تشخیص، پیشگیری و درمان بیماریهای آنها اقدام کند. در بین دهها بیماری موجود در این بخش، برخی بیماریها نیز مشترک بین انسان و طیور است که علاوه بر تهدید سلامت طیور، سلامت انسان را نیز به خطر می اندازد. به عنوان مثال، بیماری «آنفلونزای فوق حاد پرندگان»، بیماری کشنده ای برای طیور خانگی و صنعتی است که در صورت بروز در زمان بسیار کوتاهی ،تمام مرغهای مرغداری یا یک روستا تلف خواهند شد و در صورت ورود این بیماری به بدن انسان، می تواند موجب مرگ انسان شود. لذا دامپزشکی باید در این بخش همیشه در حالت آماده باش بوده و با انجام اقدامات قرنطینه ای، کنترل لازم را انجام دهد. در این خصوص اکیپ دامپزشکی با نظارت های مستمر بر مرغداریهای صنعتی و روستایی و انجام معاینات بالینی و انجام آزمایشهای تخصصی، این بیماری را در کنترل خود دارند و چنانچه بیماری تشخیص داده شود بلافاصله اقدامات لازم برای کنترل بیماری انجام می شود.

در بخش آبزیان، ماهیان سرد آبی مانند قزل آلا، ماهیان گرم آبی مانند کفال و کپور و ماهیان پرورشی و دریایی و …قرار دارند که دامپزشکی در جهت تشخیص و پیشگیری و درمان بیماریهای آنها فعالیت می کند. در این بخش نیز برخی بیماریها وجود دارد که می تواند برای سلامت انسان مضر باشد که دامپزشکی با نظارت مستمر بر واحدهای پرورش ماهی، بیماری های مربوط را کنترل و درمان می کند تا مبادا ماهیان آلوده وارد چرخه عرضه و مصرف شوند.

در بخش سایر حیوانات مانند: سگ و گربه و خرگوش و اسب و حیوانات آزمایشگاهی و مار و عقرب و… دامپزشکی نیز نقش جالب و ارزنده ای دارد چرا که این حیوانات، فواید بسیاری برای انسان دارند. همگی از فواید سگ به عنوان حیوان باوفا در تشخیص مواد مخدر و جسد در آوار زلزله و نگهبانی مطلع هستیم. از اسب به عنوان حیوان نجیب در مسابقات اسب سواری و جنگ ها و استفاده از سرمش برای تهیه سرم برای مصرف انسان با خبریم. از مار و عقرب هم که برای تهیه واکسن استفاده می شود. در بحث تحقیقات پزشکی و دامپزشکی از حیوانات آزمایشگاهی مانند موش و خرگوش استفاده می شود که داروهای جدید بر روی آنها آزمایش شوند تا در صورت نداشتن عوارض و موثر بودن بر علیه بیماری،مجوز ورود به بازار را دریافت نمایند.

کدخبر: 112